Denizin Ortasında Bir Bozkır: Bozcaada

Feribotla adaya yaklaşırken gördüğüm manzara tam bir hayal kırıklığıydı benim için. Bu kel adaya mı gidiyoruz dedim arkadaşıma, yeşillikten yoksun, küçük bir kısmında binalar, bir ucunda da kale olan bir ada. Hiç böyle hayal etmemiştim, öyle ki isminin neden Bozcaada olduğunu bile düşünmemiştim görene kadar.
Neyse ki beni utandırdı Bozcaada; o boz görüntüsünün altında sakladığı güzel sokaklar, çınar altlarına kurulmuş şirin kafeler, eteklerindeki berrak denizi ile hoş bir gün geçirtti bize.

Güne sahilde güzel bir kahvaltıyla başladık. Sabah 6 gibi yola çıktığımız için uykumuz henüz açılmamıştı ama kahvaltı iyi geldi, özellikle de çay. Bir bardak çay, her derde deva benim lügatımda, hele de denize karşı içiliyorsa.

Kahvaltıdan sonra kaleye çıktık, çok uzun bir tarihi var Bozcaada Kalesi'nin. İçinde gezilecek pek bir şey yok ama deniz manzarası muhteşem kaleden bakınca.

Biraz sokaklarda dolaştık sonra, iki mahallesi var biri Rum biri Türk mahallesi, mimarileri biraz farklı bu mahallelerin ama güzel sevimli ikisi de. Her yanından deniz havası alıyor daha ötesi var mı?

Gezinin en güzel kısmı ise tur otobüsüyle adanın çevresini dolaşıp, tüm koyları yukarıdan gördüğümüz anlardı.  İşletmeler yer alan bir kaç plajı var Bozcaada'nın. Onlardan daha güzeli ise küçük küçük doğal koylar. Özellikle kalabalıkla birlikte denize girmekten hoşlanmıyor, olabildiğince az kişinin olduğu yerleri tercih ediyorsanız burası çok güzel. Her koyda bir aile vardı arabası çekmiş, şemsiyesi açmış, rahat rahat denize giren. Bozcaada'ya bir daha gidersem en büyük sebebi bu küçük, tenha koylar olur herhalde.

Denize girmek için gitmemiştik biz, o yüzden Ayazma'da denize girmek için durulduğunda biz merkeze döndük. İyi ki de dönmüşüz, rahat rahat gezdik, küçük sergileri dolaştık, hatıralıklar aldık, fotoğraf çektik, çay içtik, sahilde oturduk.

Günün sürprizi ise kitapların burada da beni yalnız bırakmaması oldu. Kitap fuarı varmış Bozcaada'da, öyle büyük bir fuar değildi ama, yine de güzeldi, kitapların olduğu her yer gibi...

Bozcaada'nın damla sakızlı kurabiyesi ünlüymüş, özellikle iki ünlü pastahanesi var, sokakta kimin eline baksanız ya Çiçek Fırın ya da Veli Dede yazan bir karton poşet görüyorsunuz. Biz Veli dede'den aldık, gerçekten şöhretin hakkını veriyor kurabiyeler, özellikle de damla sakızı aromasını sevenler için harika bir tat.

Bozcaada dönüşü biraz yorgunduk ama hala hoş tatlar vardı hem ağzımızda, hem ruhumuzda... Burnumuzda bir parça deniz kokusu, içimizde bir tutam huzur...

Yazmaya Hasret

Çok zaman oldu iki kelime dökmeyeli bir deftere veyahut bir ekrana klavyeden. Yazmak özleniyor da öyle her zaman da yazamıyor insan. İşten derse, dersten kursa, kurstan eve koştururken mesela. Yazmak da bi dinginlik istiyor. Kelimeleri bir araya toplayabilmek, bir cümle kurabilmek onlardan, ne kadar kolay olsa da, kolay görünse de daha doğrusu her zaman olmuyor işte.

Ankara'da geçirdiğim son aylar birbirinden karmaşık aylardı. Kafamda çizdiğim yolumda keskin bir dönüş oldu bu yıl. Alınan kararlar radikal olunca, onun için harcanan çabanın da bir o kadar ciddi olması gerekiyor. Yolumdaki bu dönüşte yaşadıklarımın etkisi de büyük tabi. Uzun uzun yaşanılan tatsızlıkları anlatmak kelimeleri ziyan etmek olur şimdi. Sınav yılımdı bu yıl benim, hem kelimenin gerçek anlamını veren bir memurluk sınavı vardı önümde, hem de atlatmam gereken bir sürü dünya sınavı. Özel sektörden boyumun ölçüsünü almam için yaşamam gerekiyormuş bazı şeyleri. İnsana verilen değerin getirdiği ve götürdüğü parayla ölçüldüğü bir ortam uygun değil benim ruhum için. Bir devlet dairesi de doyurmayacak belki ruhumun ihtiyaçlarını, ama en azından biraz daha dingin, biraz daha sakin bir hayat sağlayacağı beklentisindeyim bana.

Bu yıl hem özel bir yerde işimden başka her şeyi yapmakla, hem yüksek lisans derslerimi vermek için çabalamakla, hem de geleceğimi düzenleyecek memuriyeti kazanmak için uğraşmakla geçti. O arada üç kez ev değiştirmem, evime hırsız girmesi, 45 yaşındaki bir öğrencimden dayak yemem ve bunun karşılığında idarecilerimden aldığım tam destek(!) beni o çok sevdiğim Ankara'dan vazgeçip memlekete dönmeye mecbur kıldı. Ancak bu süreçte "Allah bize yeter, o ne güzel vekildir." ayeti güldü yüzüme, memleketime dönmeme bir hafta kala, Kpss'den bir gün önce, iki yıl önce sırf annemi gücendirmemek için girdiğim sınavdan aldığım puanla memleketime atandım.

Şimdi memleketimdeyim, henüz başlamadım göreve, hem ruhumu, hem de bedenimi dinlenmeye aldım. Ailemle bol bol vakit geçiriyor, komşularla çay içiyorum. Küçüklere ders çalıştırıyor, kitap okuyorum. Nefes almadan geçen kışın acısını çıkarıyorum. Ruhum ancak yazacak dinginliğe kavuştu, ancak şiirleri anlamaya, kelimelerin büyüsüne hayran kalmaya başladım yeniden. Yazabileceğimi hatırladım. Kendi kelimelerimi özlediğimi fark ettim, tekrar hissetmeye başladım her duyguyu. Yazın sıcağı ruhumu da ısıttı. Huzuru duymayalı çok zaman geçmişti, onu tekrar içimde hissetmek çok garip şimdi.

FANA

              Aslında izlediğim her Hint filmi için yazmam gerekirdi birkaç satır. Çünkü öyle üzerine söz söylemeden geçilecek filmler değildi hiç biri. Neredeyse 3 saat sürüp de izleyiciyi sıkmamak, hatta eğlendirmek her baba yiğidin harcı değildir. Bu akşamki Hint filmimiz ise Fanaa'ydı. Tabi ki yemekle birlikte başlayıp saat ancak 11 civarı bitirebildik.
              Arkadaşım bu filmden bahsederken, filmin iki yarısının birbirinden çok farklı olduğunu söylemişti, unutmuşum, ikinci yarıya geçip de ne oluyor yahu diye düşünmeye başlayınca hatırladım.

             İlk yarıda güzel bir aşk hikayesi izliyoruz, görme engelli, güzel bir kızla(Zooni) çılgın bir gezi rehberinin(Rehan) aşkı.Olduydu olacaktı derken, kızın gözlerinin açıldığı gün, Rehan kayboluyor ortadan, öldü deniliyor. Eee daha filmin yarısındayız baş rol öldü, şimdi ne olacak diye ağlanırken, asıl hikayenin yeni başladığını görüyoruz. Bir süre Zooni'den haber alamıyoruz, zaman 7 yıl sonrasına gidiyor, bir an hiç bağlanmayacakmış sansak da, neyse ki olaylar, kişiler bağlanıyor birbirine de da rahatlıyoruz, ama iş bu bağlantıyla da bitmiyor.

               Üstteki karlı sahne beni en çok etkileyen sahnelerden biri, final sahnesi de diyebiliriz hatta. Çünkü sonrası birkaç küçük sahne. Filmin asıl etrafına döndüğü olay ise aşk-meşk değil Hindistan-Pakistan arasındaki Keşmir sorunu. Bu farklı olaylara bakınca Keşmir sorunu, nasıl olur da görme engelli bir kızla bir gezi rehberinin aşkına bağlanır diye düşünülebilir. Ama öyle bir güzel bağlanıyor ve öyle bir romantik-dram çıkıyor ki ortaya 3 saati boşuna harcamamışım dedirtiyor insana.

Kısacası müzikleri, öyküsü ve oyuncularıyla gerçekten izlemeye değer bir film.

İncir Kuşları

İncir Kuşları

İncir Kuşları bir Bosna öyküsü.
Aslında yabancı olduğum bir konu değil Bosna olayları. Zamanında farklı sebeplerden ötürü merak salmıştım konuya. Bolca okuyup, bolca gözyaşı dökmüştüm Boşnakların bu makus talihine. Anlamsız bi şekilde vicdan azabı da çektim aslında, olaylar esnasında henüz 3 yaşındaydım, yapacağım birşey olmamasını geçtim, durumu algılayamazdım bile. Ama yine de o yıllarda, benim yaşıtım olan çocuklar ölüyordu Bosna'da. Tüm insanlığın gözü önünde, modern zamanların Avrupa'sında çocuklar ölüyordu, kadınlar tecavüze uğruyor, erkekler, ailelerinin gözü önünde kurşuna diziliyordu. Ben belki de sadece insan olarak utandım bu durumdan sadece kendi ülkem adına değil, tüm insanlık adına utandım.

İncir Kuşları'nın konusunu bilmeden aldım elime, kuzenim istemişti, onun için aldım ama okumadan göndermek yoktur benim adetimde, çünkü okundukça kıymetlenir kitaplar. İncir Kuşları da böyle geçti elime, Sevdalinka ve Leyla'dan sonra 3. Bosna konulu kitaptı heralde bu okuduğum. Daha önce de yazdığım gibi ancak yolda okuyabiliyorum kitap, bu kitabı yolda okumak ise biraz daha zor oldu. Otobüste kitap okuyanlara yeni yeni alışan insanımız için bir de kitap okurken ağlayan biri biraz alışılmadık bir durum. Bu yüzden hep toparlamaya çalıştım gözyaşlarımı. Gözlerim ıslandı ıslandı kaldı Suada'nın acısını akıtamadan. Ama kitabın sonuna geldiğimde artık ben de engel olamadım gözyaşlarıma, kendi kendilerine özgürlüklerini ilan edip coşup gittiler. 

İşte böyle bir roman İncir Kuşları. Olaylar bildik, tanıdık, herşeyin yolunda gittiğini düşünürken, yağmaya başlayan bombalar beyaz zambaklı şehre. Sonrası acı, gözyaşı, ölüm, ölümden daha ölüm olan tecavüz, esir kampları, işkence...

Tüm bu olanları konservatuar öğrencisi olan Suada'nın gözünden anlatmış Sinan Akyüz. Anlatım güzel, anlaşılır, akıcı. Duygu yoğun, olaylar gerçek. Şöyle özetlenmiş kitabın arkasında durum:

Aynı ırktan geliyorlardı. Aynı dili konuşuyorlardı. Bir tek dinleri farklıydı. Biri Müslüman Boşnak genci, diğeri ise Hristiyan Sırp'tı. İkisi de konservatuardaki aynı Boşnak kızına aşık olmuşlardı. Ve bir gün bu iki genç, güzeller güzeli Suada'ya aşklarını ilan ettiler. Ancak gençlerden biri aşkına karşılık bulmuş, diğeri ise "Kalbimde iki kişiye yer yok"cevabını almıştı. 

Takvim yaprakları 6 Nisan 1992yi gösterirken bir bomba düştü beyaz zambakların açtığı yüreklere. Suada patlak veren savaşın estirdiği rüzgarda adeta savrulan bir yaprak gibiydi. Savruldu, savruldu, savruldu... Sonra da kader onu bir zamanlar 'hayır' dediği genç adamın eline esir düşürdü. Genç adam, o gün ela gözlü çöl ahusuna bakmış " Kader bizi ne inanılmaz bir şekilde birleştirdi, görüyor musun Suada?" demişti. 

Modern zamanlarda Avrupa'da yaşanmış bir soykırımda, kadere inananların romanıdır İncir Kuşları...

" Bu kitap tamamen gerçeklere dayanmaktadır..." diye de vurgulamış Sinan Akyüz. Kurgu sanmayın, bu acılar, bu işkenceler, bu gözyaşları gerçektir diye haykırmış bu cümleyle. Evet gerçek olmasa keşke ama gerçek bu olanlar, Sevdalinka'da bir gazetecinin gözünden şahit oluyoruz olaylara, Leyla'da henüz genç bir öğrencinin gözünden görüyoruz savaşın acı yüzünü ve İncir Kuşları'nda Suada, bir konservatuar öğrencisi, anlatıyor bize yaşadıklarını. İsimler farklı ama yaşananlar aynı, tabi biz sadece hayatta kalanların hikayelerini duyabiliyoruz, esir kamplarında ölen nice kadının, erkeğin ismi, hikayesi de ölüp gidiyor onunla birlikte.

Vakit geçmiş, her şey tekrar yoluna girmeye başlamış Bosna'da, yaralar sarılmış, iyileşmiş ama yüreklerdeki yaralar baki kalacak, ona ilaç yok. Şimdi dünyanın başka taraflarında ölüyor çocuklar, kadınlar, erkekler, yaşlılar. Yıllar sonra da onun vicdan azabını çekeriz kim bilir, ya da çocuklarımız utanır bizim adımıza olanlardan.

ŞEMSPARE

ŞEMSPARE

Yol kitaplarımdan ilki Şemspare.

Otobüste mide bulantısından dolayı kitap okuyamayanlardandım ben de.

Ama bu yıl neredeyse 3 saatimi otobüste geçirdiğimden bi çözüm bulmalıyım bu işe diye düşündüm. Onun dışında da okuyacak çok vaktim kalmıyor çünkü. Ya hiç okumadan geçen bir sene ya da alışana kadar çekilecek mide bulantılı günler. İkincisi daha az zararlı geldi ve ilk kitabımı seçtim raflardan. Doğum günümden bir gün sonraydı, kendime hediye niyetine güzel bir kitap alma niyetindeydim zaten. Elif Şafak hakkında net bir izlenimim yoktu, çok sevenlerin yanında çok eleştirenleri de vardı, görürdüm. Ama ben bir çok kişi gibi sadece "AŞK"ı okumuştum. O yüzden henüz erkendi hakkında bir kanaat geliştirmek için. Şemspare'nin arkasında yazanlar o anki ruh haline öyle uyuyordu ki, kitabı almadan çıkamayacağımı fark ettim.

"Kararır gökyüzü bazen; kasvetli bulutlar kaplar semayı. Hayatın ritmi durağanlaşır, sohbetler bildikleşir, içimizde birikir yalnızlık hissi. Nasıl özleriz o güneşi o zaman, griler içinde aradığımız renk demeti. Peri tozu gibi, inceden. Gönülden yazılmış her roman, her hikaye, her kelime bir şemsparedir...

Güneş parçası...

Düşer omuzlarımıza, 

kar tanesi gibi usulca,

yağmur gibi yıkar ruhumuzu, 

arındırır tozdan kirden

tekdüzeliklerden...

Şemspare"

Otobüste okumaya başlamak için de iyi bir seçim oldu. Kısa kısa yazılardan oluştuğu için, bir kaç okuyup bırakıyor, midem biraz kendine gelince devam ediyordum. İşe de yaradı, Şemspare içeriğinden öte büyük bir işlevsellik sağladı benim için. Yeniden okumaya başladım. Otobüste geçen bu büyük zamanı değerlendirme fırsatı buldum. Ve de o güneş parçası, şemspare düştü omuzlarıma, arındırdı ruhumu.

İşte o şemsparelerden küçük alıntılar:

"...Ve biz kadınlar kendimizi bozuk akçe gibi harcamadan sevemez miyiz dahi bir adamı?

Endişe ediyorum, evet, endşe etmez oluruz diye. Kanıksarız acıları, cenazeleri, ağıtları, yasları; empati yeteneğimizi, cebimizden düşüveren bir mendil gibi yitirir, uzaklaşırız birbirimizin yüreğinden diye.
Endişe ediyorum, evet, bazı bazı...

...Elimizde kürdan gibi incecik ve latif zıpkınlar, başkalarının mutsuzluğundan paye çıkarmak için avlanıyoruz derin sularda.

Uzaktaki birinin dedikodusunu yaparken aslında kendi hayatımızdır masaya yatırdığımız.

Yaralarımız, berelerimiz ve görünmez dövmelerimizle yaşıyoruz şu hayatı. Bir başkasına kızarken acaba bizi eskiden incitmiş olan herkese mi kızıyoruz?

...Devamlı arayış, devamlı varoluş halinde kimileri. Göçebe meşrep gezgin bezgin...

...İncelediğimiz, konuştuğumuz öykülerin ardında hep kendi arızalarımız yok mudur zaten?

...Aşk ancak özgürlükten doğar, özgürlükten beslenir. Özgürlüğün olmadığı yerde ne tam anlamıyla aşk vardır, ne dostluklar.

...Örselenmiş ilişkiler, tavsamış evlilikler, tekrara dayalı meslekler, yaşama sevincimizden çalan kariyerler... Hepsine aynen devam ediyoruz. Sırf ama sırf vazgeçemediğimizden.

Demem o ki dostlar, vazgeçebilmek lazım. Eğer bir yol bizi mutlu etmiyorsa onda körü körüne sebat etmek yerine, nefsimizi kendimize rehber kılmak yerine, bırakabilmek lazım. Yazamadığımız kitapları, çekemediğimiz filmleri, geliştiremediğimiz projeleri, yürütemediğimiz meslekleri ve artık bizi sevmeyen sevgilileri bırakabilmek...
Vazgeçebilmek, bazen en güzeli!"

Elif Şafak bu kelimelerle dokundu hayatıma. Belki de ben inanmak istedim bir şemspare düştüğüne omuzlarıma. Çünkü ihtiyacım vardı böyle bir dokunuşa. O şemspare beni tekrar okumaya yönelterek düştü. Okumaya başladım ve aydınlandı gökyüzüm. Yolda geçen o uzun zamanları sevmeye başladım. Evden bir ana önce çıkıp, yarıda kaldığım hikayelere dönmek için sabırsızlanır oldum.

Farklı konular hakkında yazılmış küçük yazıları seviyorsanız ve sizin de bir parça şemspareye ihtiyacınız varsa Elif Şafak'ın bu kitabını yabana atmayın derim.

Geçmişimden Nağmeler-1

11 Nisan 2008 Cuma gününden bir ergenin yalnızlığı...

Yine bir şekilde yalnızlığa gömüldüm. Ne yaparsa yapsın kendi kendine kalmaya mahkum insan. Bu yalnızlık canımı mı yakıyor, yoksa güçlendiriyor mu beni? Bilmiyorum, yok ki bunun cevabı. Artık alışmam gerekiyor bu yalnızlığa. Yalnız geçecek bir ömür. Ne aile, ne akraba, ne arkadaş. Kimse kalmıyor yanında. Sen kendini yalnız hissettiğin an bitiyor tüm rüya. Köşene çekilip tanıdık bir ses bekliyorsun. Ne arayan var, ne gelip giden. Sadece yalnızlıkla gelen kocaman bir karanlık. Başlangıçta boğulacağını sanıyorsun bu karanlıkta. Ama zamanla alışıyor gözlerin, karanlığın tonlarını ayırt etmeye başlıyorsun. Ya gittikçe açılıyor ya da daha çok kararıyor. Gerçi ne fark eder ki sonuçta her yer karanlık...

Olabilemez aşklar...

Yine aşık olmuştu genç kadın. Karşılıksız aşklar serisine bir yenisini daha eklemişti işte. Neyse ki bu son ikisi çok acıtmamıştı canını. İyiden iyiye imkansızdı çünkü bunlar, platonikti hatta. Hayranlıktı büyük ihtimalle de. Adına aşk demek iyi geliyordu işte. Bu yaz sıcağında, yapacak hiç bir şeyin olmayışında, belirsizlikler ortasında iyi geliyordu AŞK kelimesi.

Olabilirinden değildi ya, bir senaristti yeni aşkı. Attığı tweetlerine aşık olmuştu genç adamın. Modern zaman aşkları işte. Bu olabilirinden değildi, bi önceki zaten hiç değildi, peki daha öncekiler çok mu olabilirdi? Belki de. Ama bir şeyi iyi biliyordu artık kadın, olabilirdi de olmadıdansa, olabilemez olanı sevmek daha iyiydi. Daha kolaydı en azından. Bu yüzdendi ikidir televizyon dünyasından aşklar uydurması kendine.

Ama yeni aşkı çok güzeldi kadının, hem derin hem eğlenceli, hem de zararsız. Büyük bir çöplük vardı aslında onun da bilinçaltında. Zaten öyle olmasa böyle güzel yazamazdı ya. Tedavi etmemek, terapiye almamak lazım böyle adamları. Bırakmak lazım kendi hallerine ki bilinçaltındaki çöplerin her biri bir senaryo olup doğsun dünyaya.

Neyse kadın böyle bir adam sevmişti bu defa. Yazdıkça güzelleşen, güzelleştikçe yazan. "Yalnızın demlediği çay orucu bozar mı?" diyordu adam. O da yalnızdı belli ki, ama ayrı dünyaların yalnızlarıydı onlar...